بسیاری از مدیران و کارشناسان ایرانی هر ساله اواخر مهرماه عازم کشور امارات متحده عربی میشوند تا با شرکت در نمایشگاه جیتکس در جریان تازهترین دستاوردهای فناورانه و جدیدترین محصولات این حوزه قرار بگیرند اما شاید عده کمی از این مسافران بدانند برگزاری این رویداد سالانه بخش کوچکی از برنامه بزرگ و بلندپروازانه همسایه جنوبی ایران است برای تبدیلشدن به تبدیلشدن به الگوي جهاني براي استفاده از فناوریهای روز.
به گزارش ایران فینتک، نمایشگاه جیتکس گلوبال دبی یکی از بزرگترین و معتبرترین رویدادهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در جهان است. این رویداد هر ساله در مرکز نمایشگاهی دبی ورلد ترید سنتر برگزار میشود و هزاران شرکت از سراسر جهان در آن حضور مییابند.
حضور در این رویداد به یکی از برنامههای مهم و ثابت بسیاری از مدیران و کارشناسان ایرانی بهویژه فعالان حوزه فناوری اطلاعات و فینتک تبدیل شده است؛ سفرهایی که بیشتر مدیران به بهانه آشنایی با تازهترین دستاوردها و محصولات حوزه فناوری رهسپار آن میشوند و برای معدود کارشناسانی که با هزینه شرکتهایشان به این سفر فرستاده میشوند، حکم سفر تشویقی و کمی هم تفریحی دارد!
آنچه اما بعید است مسافران ایرانی جیتکس دبی به آن توجه داشته باشند یا اصلاً از آن آگاه باشند این واقعیت است که برگزاری نمایشگاه جیتکس گلوبال دبی، بخش کوچکی از برنامه بلندمدت کشور امارات متحده عربی برای تبدیلشدن به الگوي جهاني براي استفاده از فناوریهای روز است؛ چشماندازی که این کشور برای دستیابی به آن از مدتها قبل برنامهریزیهای گستردهای انجام داده و نهادها و ارتباطات گستردهای نیز برای آن ایجاد کرده است.
شاید لازم باشد بدانیم مرکز انقلاب صنعتی چهارم امارات متحده عربی یکی از 5 مرکزی است در منطقه خاورمیانه که مجمع جهاني اقتصاد به عنوان مراكز انقلاب چهارم صنعتي از سال 2017 ایجاد و تقویت آنها را کلید زده و موفق شده در قالب این برنامه طی مدت کوتاهی ٩١ مركز در سراسر دنيا ايجاد کند و بهاینترتیب شبكهاي منسجم براي تبادل تجارب بين اين مراكز شكل دهد.
مراکز منطقه خاورمیانه در این کشورها ایجاد شدهاند؛ کنار گوش ایران ولی ما بینصیب و بیخبر:
1) مركز انقلاب چهارم صنعتي تركيه با تمرکز بر موضوع هوش مصنوعي و توليد
2) مركز انقلاب چهارم صنعتي امارات متحده عربي با تمرکز بر موضوع هوش مصنوعي، بلاکچین و پزشكي دقيق
3) مركز انقلاب چهارم صنعتي عربستان سعودي با تمرکز بر موضوع سيستمهاي غذايي، توليد و اينترنت اشيا براي بنگاههای کوچک
4) مركز انقلاب چهارم صنعتي آذربايجان با تمرکز بر موضوع هوش مصنوعي و اقتصاد ديجيتال
5) مركز انقلاب چهارم صنعتي قزاقستان با تمرکز بر موضوع اينترنت اشيا براي بنگاههای کوچک

ایران فینتک با بهرهگیری از گزارشهای مرکز تحقیقات اتاق بازرگانی تهران به بهانه برگزاری نمایشگاه جیتکس به بررسی و معرفی مركز انقلاب چهارم صنعتي در امارات متحده عربي پرداخته است.
این مركز که قديميترين مركز انقلاب چهارم صنعتي در منطقه خاورميانه و غرب آسيا است و توسط بنياد آينده دبي اداره میشود، اولين مركز وابسته به شبكه مراكز انقلاب چهارم صنعتي است كه بهعنوان يك پلتفرم جهاني عمومي – خصوصي جهاني برای توسعه مشترك پروتكلهاي حاكميت فناوري و سیاستگذاری فعالیت میکند. اين مركز بر روي موضوعاتی مانند بلاکچین و دفترکل توزيع شده، هوش مصنوعي و پزشكي دقيق تمركز دارد و با يك جامعه چند ذینفعی براي ايجاد، اصلاح و آزمايش پروتكلهاي سیاستگذاری همکاری و تعامل دارد و همچنین از همکاری دهها شركت فناوري و شركاي كليدي جهاني بهرهمند است.
تایملاین شکلگیری اقتصاد دیجیتالی در امارات
روند شکلگیری اقتصاد ديجيتالی در امارات و بهویژه شهر دبی جالب و قابلتأمل است؛ اينترنت آكادميك در سال 1985 و اينترنت عمومي در سال ١٩٩٥ در دبی در دسترس قرار گرفت. در سال 1991 اینترنت سیتی راهاندازي شد؛ سالی که شايد بتوان آن را مبدأ برنامههاي دبی براي اقتصاد ديجيتالی دانست.
بنياد آينده دبی يكي از بازوها و رگولاتورهاي مهم در حوزه نوآوري است كه در سال 2016 شكل گرفت؛ اما تغيير اساسي شايد سال ٢٠١٧ اتفاق افتاد كه وزارت هوش مصنوعي در امارات راهاندازی شد. چند سال بعد اسم اين وزارتخانه به «وزارت هوش مصنوعي، اقتصاد ديجيتال و كار از راه دور» تغيير يافت.
در سال 2019 آزمايشگاه قانونگذاري امارات شكل گرفت. مسئولیت اصلی اين آزمايشگاه چابك كه از مشاوران برجسته انگليسي و آمريكايي استفاده میکند، جلوگیری از درگیر شدن ساير بازوها با رگوليشن است. اين نهاد در سال 2020 وزارت «فناوریهای پيشرفته» تشكيل شد كه يكي ديگر از بازوهاي اقتصاد ديجيتال است. در سال ٢٠٢١ نيز وزارت «توسعه و آينده» تأسيس شد. در اين سال اتاق اقتصاد ديجيتال دبي نيز به وجود آمد. در واقع اتاق دبي به سه بخش تقسيم شد؛ اتاق تجارت بينالملل، اتاق بازرگاني (داخلي) و اتاق اقتصاد ديجيتال دوبي.
شاید یکی از جالبترین پیامدهای تمرکز چندین ساله امارات متحده عربی بر ایجاد نهادهای مرتبط با تحول دیجیتالی را بتوان در تغییر سهم نفت در تولید ناخالص داخلی این کشور دانست؛ در سال 2005 سهم نفت از توليد ناخالص داخلي امارات ٦٠ درصد بوده و در سال 2021 به ٢٧ درصد كاهش پيدا كرده است. در واقع از سال 2017 به بعد اين درصد بين 20 تا 30 درصد قرار داشته است. اين امر بيانگر آن است كه امارات توانسته دو سوم وابستگي اقتصاد خود را به نفت كم كند. هدف اصلي استراتژي اقتصاد ديجيتال در كنار چند سند بالادستي ديگر امارات و شهر دبي اين است كه ارزش فعلي اقتصاد ديجيتالی كه در سال 2022 رقمی در حدود 38.1 ميليارد دلار بوده و حدود 9.6 درصد توليد ناخالص داخلي امارات را تشكيل داده است، در سال 2031 به 140 ميليارد دلار و 19.8 درصد توليد ناخالص داخلي برساند.
آرزوهای بزرگ کشوری کوچک
امارات به دنبال تقويت موقعيت خود بهعنوان يك قطب جهاني است. اين جایگاه از طريق پيشرفت در نوآوري و فناوریهای آينده اتفاق به دست خواهد آمد. همچنين امارات متحده عربي به دنبال آن است كه خود را بهعنوان يك الگوي جهاني براي استفاده از فناوریهای روز معرفي كند. اين كشور برنامه ويژهای براي بهکارگیری تازهترین فناوریهای انقلاب چهارم صنعتي طراحي کرده است تا به پايگاه صنعتي رقابتي، مولد و پايدار در سطح جهاني تبدیل شود. اين برنامه تسريع تحول ديجيتالی بخش صنعتي، حمايت از صنعتگران پيشرو، افزايش بهرهوري اين بخش و ايجاد هزاران شغل جديد و بامهارت بالا را در دستور کار دارد.
اين برنامه سه ابتكار كليدي دارد و وزارت صنعت و فناوري پيشرفته طيف وسيعي از مشوقهاي مالي و غیرمالی را براي تسريع پذيرش فناوري در قالب اين سه ابتكار و چندين برنامه مكمل تدارک دیده است:
- شاخص آمادگي انقلاب چهارم صنعتي: وزارت صنعت و فناوري پيشرفته، شاخص آمادگي چهارمين انقلاب صنعتي را براي ارزيابي بلوغ ديجيتالي فرایندها، فناوريها و سازماندهي يك كارخانه توليدي به کار ميگيرد. اين شاخص همچنين حوزههاي اولويتدار براي بهبود را مشخص میکند كه زمینهساز تدوين استراتژيهاي تحول ديجيتالی میشود.
- شبكه قهرمانان 4.0: شبكه Champions 4.0 راهحلها و تجارب موفق صنعت ٠. ٤ را که توسط شرکتها و ارائهدهندگان فناوري مستقر در امارات ارائه و آزموده شده، به نمايش میگذارد. اين برنامه از طريق بازديدها و وبينارهاي حضوري و مجازي، به پايگاه صنعتي امارات متحده عربي كمك میکند تا طيف كاملي از مزاياي انقلاب چهارم صنعتي را مشاهده کنند.
- استعداد 4.0: Talent 4.0 طيف وسيعي از برنامههاي آموزشي را براي افزايش آگاهي در مورد مزاياي پذيرش فناوریهای انقلاب چهارم صنعتي ارائه میدهد و بخش صنعتي امارات متحده عربي را به سمت تبدیلشدن به تأمینکننده پيشرو راهحلهای انقلاب چهارم صنعتي سوق خواهد داد.
كشور امارات در راستاي پيادهسازي انقلاب چهارم صنعتي، استراتژي جامعي براي اين حوزه در سال 2016 طراحي کرده است که اهداف آن در محورهای ذیل خلاصه شده است:
- تضمين امنيت تأمین آب و غذا در آينده: آنها اين كار را با استفاده از مهندسي زيستي و فناوریهای پيشرفته انرژیهای تجديدپذير انجام خواهند داد.
- تقويت امنيت اقتصادي با ادغام فناوریهای اقتصاد ديجيتال و بلاکچین در تراکنشهای مالي و ارائه خدمات.
- به حداكثر رساندن استفاده از دادههای ماهوارهای در برنامهریزی شهري
- توسعه صنايع ملي در فناوریهای روباتيك و خودروهاي خودران و توسعه صنايع دفاعي پيشرفته
در آینده از دبی بیشتر خواهیم شنید
اين استراتژي مسير دستيابي به تجربه آتي خدمات دولتي را مشخص كرده و خدمات دولتي هوشمند و تعاملي را براي دستيابي به رضايت مشتري ارائه میدهد. سعي بر اين است كه امارات متحده عربي بهعنوان مدلي براي شهرهاي تعاملي با استفاده از هوش مصنوعي شناخته شود.
این استراتژي بر چندين حوزه كليدي تمركز دارد؛ آموزش نوآورانه، هوش مصنوعي، پزشكي ژنومي هوشمند، و مراقبتهای بهداشتی رباتيك.
امارات متحده عربی در مورد پذيرش فناوریهای انقلاب چهارم صنعتي در جهان جزو كشورهاي پيشتاز است. طرحي كه توسط دولت امارات در همكاري با مجمع جهاني اقتصاد (WEF) براي دستیابی به این هدف طرحریزی شده است شامل ٦ ركن است و در سال 2016 معرفي شده است. امارات متحده عربي تمايل دارد كه با رهبري خود انقلاب چهارم صنعتي را به جنبشی جهاني تبديل كند. ٦ ركن اين طرح شامل این موارد است:
- ركن اول: دولت امارات متحده عربي شورای انقلاب چهارم صنعتي را تأسيس خواهد كرد كه در نوع خود اولين نمونه در جهان است. اين شورا مستقيماً به هیئت وزيران گزارش میدهد و تحت نظارت وزارت «امور كابينه و آينده» خواهد بود. اعضاي شورا شامل نمايندگاني از دولت، بخش خصوصي و سازمانهاي دانشگاهي خواهند بود.
- ركن دوم: همكاري نزديك با مجمع جهاني اقتصاد (WEF) است كه از طريق شوراهاي آینده جهاني براي تدوين چارچوب حكمراني جهاني اقدام میکند. در قالب اين ركن، تلاشهاي قانوني و اجرايي براي اجراي فناوریهای انقلاب چهارم صنعتي و ايجاد بازارهاي جهاني در تعامل مشترك دولتها و سازمانهای بخش خصوصي شكل داده میشود.
- ركن سوم: دولت امارات متحده عربي با همكاري مجمع جهاني اقتصاد براي ايجاد شوراهاي انقلاب چهارم صنعتي كه هدف آن ارائه حمايت مشورتي از تصميمگيرندگان در سراسر جهان است، تلاش خواهد كرد. وظيفه اين شوراها بررسي تأثيرات فناوریهای انقلاب چهارم صنعتي بر نظامهای اقتصادي و اجتماعي، تعيين فرصتهای اقتصادي و سرمايهگذاري در بخشهای كليدي که اين فناوریها را ميتوان در آنها پيادهسازي كرد و ارائه حمايت مشورتي براي دولتهایی كه به دنبال تعيين چارچوبهای قانوني و اجرايي هستند، خواهد بود.
- ركن چهارم: راهاندازي برنامهاي كه به دنبال گنجاندن دولتهای سراسر منطقه در شبكه كارشناساني است كه در شورای جهاني آينده شركت كرده و نقش اين رويداد را در حمايت از توسعه اقتصادي افزایش دهد. اين شبكه شامل بيش از ٥ هزار عضو و متخصص از دولتها، سازمانهای بينالمللي، شرکتهای خصوصي و مؤسسات تحقيقاتي دانشگاهي است. اين برنامه با چندين طرح، روي داد و ابتكار اجرا خواهد شد.
- ركن پنجم: امارات متحده عربي اولين كشوري در جهان خواهد بود كه فناوریهای انقلاب چهارم صنعتي را آزمايش و اجرا كرده و بازارهاي جديدي را برای آنها در نظر دارد.
- ركن ششم: دولت امارات اولين كشوري در جهان خواهد بود كه چارچوبي را در دستور كار ملي خود طراحي و ايجاد ميكند كه هدف آن آمادهسازي دولتها براي با همكاري در آينده مجمع جهاني اقتصاد است. اين چارچوب بر سنجش آمادگي دولتها در ده سال آينده در برابر شش معيار اصلي تمركز دارد: فناوري و نوآوري، اقتصاد، جامعه، منابع طبيعي و محیطزیست، امنيت و حكمراني.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه