گل‌پول چیست؟

«گل‌پول» اصطلاحی است که در تازه‌ترین گزارش‌های آکادمیک برای اشاره به جدیدترین شیوه دسته‌بندی انواع پول دیجیتالی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به کمک این مفهوم، می‌توان نمونه‌های آزمایشی پول‌های دیجیتال در دنیای واقعی و چگونگی پیاده‌سازی آنها را توضیح داد.
به گزارش ایران فین‌تک، گل‌پول یا «پاچیرا»گیاهی آپارتمانی است که به دلیل ظاهر زیبا، نگهداری آسان و اعتقاداتی که در مورد آن وجود دارد، در فرهنگ بسیاری از کشورها بسیار محبوب شده و شکل خاص تنه و برگ‌هایش، آن را به نماد از ثروت و خوش شانسی معروف کرده است.
محققان با الهام گرفتن از نام این گیاه محبوب، الگویی با چهار زیرمجموعه طراحی کرده‌اند که انواع پول‌های دیجیتالی در این زیرمجموعه‌ها دسته‌بندی می‌شود:
صادرکننده کیست؟ توسط بانک مرکزی صادر شده است یا خیر؟
چه فرم یا شکلی دارد؟ دیجیتالی است یا خیر؟ فرم الکترونیکی است یا فرم فیزیکی؟
میزان دسترسی چقدر است؟ دسترسی فراگیر است یا محدود؟ آیا این پول برای کل جامعه در سطح همگانی است یا برای جمعیتی محدود؟
از کدام فناوری استفاده شده است؟ مبتنی بر توکن یا مبتنی بر حساب؟ سازوکار انتقال چیست، اعم از اینکه معاملات به طور مستقیم بین پرداخت‌کننده و گیرنده اتفاق می‌افتد یا نیاز به واسطه مرکزی وجود دارد (متمرکز یا غیرمتمرکز؟)

با استفاده از این طبقه‌بندی پول، چهار نوع پول دیجیتالی صادرشده توسط بانک مرکزی قابل‌تعریف است:
1. پول دیجیتال مبتنی بر حساب در بانک با کاربری عمومی: حساب‌های در بانک مرکزی با دسترسی عمومی به همه افراد جامعه.
2. پول دیجیتال مبتنی بر حساب در بانک مرکزی برای تسویه و ذخیره: حساب‌های در بانک مرکزی با دسترسی محدود که آن، بانک‌ها تنها مؤسساتی‌اند که به پول بانک مرکزی دسترسی دارند. این مدل مشابه الگوی فعلی است که در آن امکان ایجاد دسترسی برای سایر مؤسسات، برای مثال شرکت‌های بزرگ، قابل‌گسترش است.
3. پول دیجیتال مبتنی بر توکن‌های دیجیتالی با کاربری عمومی: توکن‌های دیجیتالی بانک مرکزی با دسترسی گسترده برای عموم. این توکن‌های دیجیتالی با فنّاوری غیردیجیتال یا فیزیکی مرتبط‌اند؛ بنابراین، پرداخت فقط در صورتی امکان‌پذیر است که کالایی که توکن‌ها در آن ذخیره می‌شوند، با کالایی که توکن‌ها به آن منتقل می‌شوند، در تماس باشند. این می‌تواند کارت‌خوان نیز باشد.
4. پول دیجیتال مبتنی بر توکن‌های دیجیتالی با کاربری فقط عمده‌فروشی: توکن دیجیتالی صادرشده توسط بانک مرکزی با دسترسی محدود بین‌بانکی.