سیگنالی درباره آینده رئیس‌کل بانک مرکزی

تغییر معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی اگرچه می‌توانست با درنظرگرفتن حضور طولانی مهران محرمیان در این سمت، تغییری عادی و در راستای گردش مدیران تلقی شود؛ اما مجموعه‌ای از مسائل و اتمسفر جاری در نظام بانکی کشور، تعبیر و تفسیرها و به دنبال آن گمانه‌زنی‌های مختلفی را برای این تغییر به‌دنبال داشته است؛

به گزارش ایران فین تک، گذشته‌ از آنکه اعلام ناگهانی تغییر معاون فناوری های نوین بانک مرکزی در عصر روزچهارشنبه، بسیاری از فعالان اکوسیستم را شگفت‌زده کرد، اینکه معاون فناوری، اولین معاون تغییر داده شده در بانک مرکزی پس از استقرار دولت جدید بود، نیز حرف و حدیث‌ها را دامن زده است چرا که معمولاً این سمت در میان سایر معاونت‌ها و مدیریت‌های بانک مرکزی، آخرین سمتی بود که دستخوش تغییرات می‌شد و معاونت‌هایی مانند معاونت نظارت، ارزی و… در اولویت تغییر بودند.

شاهد این روال هم آنکه عبدالناصر همتی که در دولت دوم حسن روحانی جایگزین ولی اله سیف شد پس از حدود یک سال و بعد از تعویض سایر معاونان و مدیران بانک، مهران محرمیان را جایگزین ناصر حکیمی کرد؛ اتفاقی که این بار اما به‌گونه‌ای دیگر رخ داد و باوجود اینکه تغییر رئیس‌کل بانک مرکزی در دولت جدید هنوز اتفاق نیفتاده است، تنها معاونتی که در بالاترین سطح دستخوش تغییر شد، معاونت فناوری‌های نوین است. بااین‌وجود اما تغییر محرمیان چندان غیرمترقبه و دور از ذهن نبود و مجموعه‌ای از مسائل که شاید بتوان نقطه شروع اغلب آن‌ها را به مدت‌ها قبل یعنی تغییر در ترکیب مدیریتی شرکت ملی انفورماتیک مرتبط دانست، سهم و اثر ویژه‌ای در این تغییر داشتند.

علاوه بر این عامل که به‌تدریج نیز بر شدت و دامنه اثرگذاری آن افزوده می‌شد، نارضایتی‌های فزاینده بخش‌های نوآور اکوسیستم فین‌تک کشور از برخی مقررات و ابلاغیه‌های معاونت فناوری بانک مرکزی که محدودکننده و در تقابل با نوآوری ارزیابی می‌شد، ثبات محرمیان را متزلزل می‌کرد. آخرین تکانه را نیز باید رخدادهای امنیتی چند ماه اخیر دانست که دستکم در لایه رسانه‌ای، درستی و اثرگذاری اقدامات تیم محرمیان را در حوزه امنیت و نظارت زیر سؤال برد.

به نظر می‌رسد هم‌افزایی این دو دسته از عوامل در کنار گذشت پنج سال از حضور محرمیان در معاونت فناوری‌های نوین بانک مرکزی، زمینه‌های لازم را برای تغییر وی فراهم آورد. در این میان از این نکته نیز نباید غافل بود که محرمیان در قبال هیچ‌یک از عوامل زمینه‌ساز تغییرش، اقدامات ممکن را انجام نداد و اهرم‌های خنثی‌کننده در اختیارش را استفاده نکرد؛ نه از نفوذ سنتی معاون فناوری بانک مرکزی در شرکت‌های فناوری زیرمجموعه برای حل‌وفصل ناهماهنگی‌ها استفاده کرد و نه از ظرفیت رسانه‌ای بانک برای پاسخگویی به انتقادها بهره برد و به نظر می‌رسد تنها به حمایت‌ نهادهای طرف تعامل خود بیرون از بانک مرکزی دل بسته بود.

در چنین فضایی نهایتاً عصر واپسین چهارشنبه شهریورماه پس از انتشار اخبار غیررسمی مبنی بر انتصاب نوش‌آفرین مؤمن واقفی به‌جای محرمیان، ایران فین‌تک در گفت‌وگو با وی این جابه‌جایی را تأیید کرد.

این تغییر اما در مقطع زمانی فعلی می‌تواند حامل تفاسیر و پیام‌هایی فراتر از یک جابه جایی ساده در معاونت فناوری بانک مرکزی باشد؛ برخی از ناظران رسانه‌ای عدم تغییر ترکیب معاونان و مدیران کلیدی بانک مرکزی را در شرایطی که تغییر محمدرضا فرزین در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، نشانه‌ای مبنی بر تقویت احتمال تغییر زودهنگام او می‌دانستند؛ تغییری که فرزین با اطلاع از آن ترجیح می‌داد تیم خود را همچنان حفظ کند چرا که تغییر آنان کمکی به ابقای او نمی‌کرد. از سوی دیگر برخی ناظران، این تغییر را در راستای ابقای احتمالی رییس کل ارزیابی کرده و معتقدند این تغییر برای تأمین نظر تصمیم‌گیران در دولت و سایرنهادهای حاکمیتی انجام گرفته است.

اکنون اما با تغییر معاون فناوری بانک مرکزی این سؤال قوت گرفته که آیا تغییری در معادلات اتفاق افتاده یا محرمیان صرفا ازآن‌رو که خارج از حلقه مدیران فرزین بود، برکنار شد تا امکان ابقای احتمالی او حتی در صورت تعویض فرزین از بین برود.