سیدمحمدحسین سجادی نیری رئیس هیئتمدیره انجمن سرمایهگذاری خطرپذیر تأکید دارد تنظیمگری نامناسب در بخشهای نوآوری و کسبوکار، مانع جدی برای رشد استارتآپها و شرکتهای نوآور در ایران است و گزارشهای جهانی این ضعف را بهدرستی منعکس کردهاند.
ایران در تازهترین گزارش منتشر شده توسط سازمان جهانی مالکیت فکری در اغلب شاخصهای نوآوری تنزل رتبه پیدا کرده است که بارزترین نمونه این تنزل در زیرشاخص «محیط تنظیمگری» اتفاق افتاده است؛ ایران با کسب رتبه ۱۳۳ در جایگاه آخر قرار گرفته است. به باور فعالان اکوسیستم نوآوری و فناوری خصوصاً در حوزه خدمات فناورانه مالی، این گزارش مهر تأییدی بر ضعفهای جدی در بخش رگولاتوری و قوانین که مانعی بزرگ برای رشد نوآوری و توسعه کسبوکارها به شمار میرود.
بااینحال نمونههای مشابه دیگری ازاینقبیل گزارشها نشان داده نباید و نمیتوان بدون درنظرگرفتن اتمسفر خاص کشور، تفاوتهای احتمالی در تعاریف شاخصها و مواردی ازایندست، رتبههای و شاخصهای اعلامی از سوی نهادهای بینالمللی را یکسره و بدون دقت نظر پذیرفت.
ایران فینتک بر اساس همین دغدغه گفتوگویی با سیدمحمدحسین سجادی نیری رئیس هیئتمدیره انجمن سرمایهگذاری خطرپذیر انجام داده تا ضمن تحلیل گزارش اخیر سازمان جهانی مالکیت فکری، دیدگاههای او را درباره میزان قابلاستناد بودن این گزارش جویا شویم. دیدگاههای سجادی نیری ازآنرو محل تأمل بیشتر است که وی پیشازاین سابقه حضور در معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری را نیز داشته و با پارادایمهای حاکمیتی در این حوزه آشناست.
سجادی نیری در ابتدای این گفتوگو به کمبود آمار و دادههای دقیق در برخی حوزهها اشاره کرد؛ کمبودی که مانع انعکاس واقعی دستاوردهای کشور در عرصههای خلاقیت و نوآوری میشود. به گفته وی «در بررسی گزارشهای جهانی نوآوری (GII) به سه نکته کلیدی میتوان اشاره کرد که نقش مهمی در فهم جایگاه ایران در این گزارشها ایفا میکنند؛ نخستین نکته، کمبود آمار و دادههای دقیق در برخی از حوزههاست. این گزارشها بر اساس شاخصها و دادههای مشخصی تهیه میشوند، اما ما در بسیاری از موارد نتوانستهایم اطلاعات کافی و صحیحی ارائه دهیم. بهعنوانمثال، در حوزه صنایع خلاق و خلاقیت، علیرغم عملکرد قابلتوجه کشور، به دلیل نبود آمار جامع، دستاوردهای این حوزه بهخوبی در گزارشهای بینالمللی منعکس نمیشوند و این مسئله باعث میشود جایگاه ایران در رتبهبندی جهانی بهدرستی نشان داده نشود».
بیشتر بخوانید:
سرمایهگذاری ۳۲۰۰ میلیارد تومانی انجمن سرمایهگذاری خطرپذیر در سال ۱۴۰۲
او در توضیح نکته دوم گفت: تعامل مؤثر با تهیهکنندگان این قبیل گزارشها فاکتور بسیار مهمی است؛ اگر تعامل درستی با نهادهای تهیهکننده این گزارشها انجام گیرد و شناخت میدانی بهتری از فعالیتهای نوآورانه ما پیدا کنند، این شناخت قطعاً بر رتبه ما اثرگذار خواهد بود. در مقطعی که در معاونت علمی به ریاست ستاری، فرد مرتبط با این گزارشها به ایران دعوت و با فضای نوآوری و اقدامات داخلی ما آشنا شد، شاهد بهبود در جایگاه کشور در این گزارش بودیم. اما یکی از دلایل عدم تعامل مؤثر، تحریمها و محدودیتهای بینالمللی است که باعث ایجاد چالش در برقراری ارتباطات میشود. علاوه بر این، ضعف در مهارتهای زبانی و تجربیات تعاملات بینالمللی نیز مانعی دیگر برای این تعاملات است. ضعف در ارتباطات جهانی ما منجر به عدم بهرهبرداری از فرصتهای موجود برای بهبود جایگاه میشود.
گذشته از این دو نکته شکلی، سجادی نیری تأکید دارد «تنظیمگری نامناسب در بخشهای نوآوری و کسبوکار، مانع جدی برای رشد استارتآپها و شرکتهای نوآور در ایران است و گزارشهای جهانی این ضعف را بهدرستی منعکس کردهاند».
رئیس هیئتمدیره انجمن سرمایهگذاری خطرپذیر به انعکاس واقعیتهای موجود در برخی حوزههای داخلی در این گزارشها اشاره کرد و گفت: برخی از بخشهای این گزارش مانند تنظیمگری و آمادگی فضای کسبوکار، بهدرستی ضعفهای کشور را در زمینه توسعه نوآوری و کسبوکار نشان میدهند. رتبه ایران در این حوزهها بسیار پایین است و مشکلاتی مانند تنظیمگری نامناسب در بخشهای مختلف نوآوری و کسبوکار، مانع جدی برای رشد استارتآپها و شرکتهای نوآور است. بهعنوان نمونه، برخی رگولاتورها مانند بیمه مرکزی یا سازمان تأمین اجتماعی با ایجاد محدودیتهایی برای کسبوکارهای آنلاین، مشکلاتی را به وجود میآورند که نشاندهنده ضعف تنظیمگری در کشور است. این گزارشها میتوانند زنگ خطری برای ما باشند تا به این ضعفها توجه ویژهای داشته باشیم و تلاش کنیم تا موانع موجود را برطرف کنیم.
مدیرعامل تکنو تجارت در نهایت به این موضوع اشاره کرد که نباید به این دست گزارشها دید مقایسهای داشت؛ بلکه باید بهعنوان یک ابزار برای شناسایی نقاط ضعف و قوت مورداستفاده قرار گیرند. او معتقد است «بهجای تمرکز بر مقایسه باید به این فکر کنیم که در چه بخشهایی توانستهایم پیشرفت کنیم و در کجا نیاز به بهبود داریم».
محمدحسین سجادی نیری در پایان تأکید کرد: در برخی حوزهها با کمبود جدی آمار و داده مواجه هستیم که باید به آنها توجه ویژه شود. از طرفی تعاملات بینالمللی کشور نیز باید نهادهای مرتبط تقویت شود همچنین گزارشهایی که به ضعفهای واقعی کشور اشاره میکنند، باید بهعنوان زنگ خطری جدی برای رفع موانع و بهبود وضعیت کسبوکارها و نوآوری تلقی شوند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه